Gebouwen zijn niet ontworpen om eeuwig mee te gaan Circulair bouwen als systeem
Gebouwen zijn zelden bedoeld om voor altijd te blijven staan. Voor milieukundig ingenieur en ondernemer Michel Baars vormt die realiteit het uitgangspunt voor circulair bouwen. Met Moos, zijn bedrijf dat gespecialiseerd is in modulaire woningbouw, brengt hij deze denkwijze in de praktijk.
De heer Baars, u houdt zich al jarenlang bezig met duurzaamheid en circulair bouwen. Wat heeft uw denkwijze gevormd?
Michel Baars: Ik begon mijn carrière met het adviseren van vastgoedeigenaren over energie-efficiëntie en duurzamere manieren van bouwen. Na verloop van tijd werd mij één ding steeds duidelijker: de meeste gebouwen zijn niet permanent. Kantoorgebouwen worden vaak al na ongeveer 25 jaar gesloopt, ziekenhuizen na zo’n 50 jaar en sociale huurwoningen na ongeveer 60 jaar. Toch ontwerpen en bouwen we nog steeds alsof gebouwen voor altijd zouden moeten blijven bestaan.
De beslissende verandering in mijn manier van denken kwam met mijn tweede bedrijf, een slooponderneming. In plaats van gebouwen simpelweg af te breken, begonnen we materialen terug te winnen en opnieuw te gebruiken. Daardoor kwam ik in aanraking met de circulaire economie. Ik realiseerde me dat als gebouwen niet permanent zijn, we ze vanaf het allereerste begin anders moeten ontwerpen.
En dat is wat u doet met circulair en modulair bouwen?
Michel Baars: Precies. We combineren elementen op een slimme manier en ontwerpen gebouwen zo dat ze hun waarde behouden in de tijd – als geheel, als module of zelfs als afzonderlijk onderdeel. Ze kunnen worden gedemonteerd, aangepast en hergebruikt, en ze kunnen worden verplaatst naar de plek waar ze nodig zijn.
Is dat de kern van Moos, het derde bedrijf dat u hebt opgericht?
Michel Baars: Ja. Wij ontwikkelen en produceren modulaire woongebouwen voor de sociale woningbouw. In Nederland worden bouwvergunningen vaak slechts voor een beperkte periode verleend. Daarom ontwerpen wij onze gebouwen consequent zo dat het volledige gebouw uit elkaar kan worden gehaald, opnieuw kan worden samengesteld en op andere locaties kan worden hergebruikt. De sleutel is om vanaf het begin constructie, verbindingen en logistiek als één geïntegreerd systeem te beschouwen.
Hoe verandert deze manier van bouwen de bouwsector?
Michel Baars: De grootste verandering vindt plaats in de productie. Veel meer dan nu zullen onderdelen zoals daken, badkamers en zelfs complete woonunits industrieel worden geprefabriceerd. Dat roept nieuwe vragen op, zoals: hoe werkt renovatie en vernieuwing binnen een modulair systeem? Hoe kunnen afzonderlijke onderdelen het beste worden vervangen? Bij Moos werken we samen met onze partners aan oplossingen voor precies deze uitdagingen.
Wat betekent modulair en circulair bouwen voor architecten?
Michel Baars: Wanneer mijn zoon met Lego speelt, bouwt hij eerst precies wat er op de doos staat. Later gaat hij bouwen vanuit zijn eigen verbeelding. Zo zie ik circulair bouwen ook. Het vraagt om creativiteit, systeemdenken en een goed begrip van constructie. Standaardisatie is niet het tegenovergestelde van ontwerp – het vormt juist de basis ervoor. Voor architecten is dit geen beperking, maar een creatieve kans.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief. Architecten en architectuurliefhebbers
Geberit producten en oplossingen worden gebruikt in allerlei soorten gebouwen over de hele wereld. Op deze pagina vind je een selectie van de meest interessante projecten.
De architectennieuwsbrief behandelt periodiek een actueel thema uit de bouwsector. Naast spectaculaire projectvoorbeelden biedt “eView“ interviews met architecten, bouwexperts en ontwerpers en meer achtergrondinformatie.
